Kiến thức cơ bản về acqui

Phân biệt các loại ắc quy và ứng dụng của chúng

Xin chia sẻ với các bạn vài kiến thức nho nhỏ để bạn có được những lợi ích thiết thực khi chọn và sử dụng ắc quy hiệu quả hơn.

Phân biệt các loại ắc quy, tên gọi và công dụng của chúng

1. Ắc quy châm nước: Với dòng sản phẩm này, người sử dụng phải định kỳ châm nước để bảo dưỡng ắc quy. Nếu không châm nước kịp thời, ắc quy sẽ mất khả năng tích điện & phóng điện. Các nút châm nước của dòng sản phẩm này được thiết kế lộ thiên để tiện cho việc châm dung dịch mỗi khi bảo trì. Nhược điểm của dòng sản phẩm này là khi nạp điện & phóng điện, ắc quy sẽ bốc mùi hôi rất khó chịu. Đó cũng chính là lý do vì sao nó được thiết kế hầu hết cho các ứng dụng ngoài trời (outdoor), chủ yếu là khởi động máy móc thiết bị (như xe máy, ô tô, máy phát,...). Nếu đặt nằm ngang hoặc úp xuống, điện dịch sẽ tràn ra ngoài gây ô nhiễm môi trường. Hãy nhớ, đây là dòng ắc quy khởi động, không dùng cho những mục đích khác ngoài khởi động - starter. 

2. Ắc quy miễn bảo dưỡng (MF - Maintenance Free): Đây là dòng sản phẩm có cùng công dụng như dòng thứ 1, nhưng giúp cho người dùng rảnh tay hơn một chút. Miễn bảo dưỡng tức là chúng ta không cần phải lọm khọm bưng bê tháo lắp cho mỗi lần châm nước như dòng sản phẩm trên. Chỉ việc xài và khi hỏng thì ... đem vứt. Người ta hay gọi dòng sản phẩm này là "khô", nhưng không - ở đây chúng ta cùng thống nhất tên gọi là "miễn bảo dưỡng". Tại sao ư? Vì đây là dòng ắc quy a-xít chì, cadium được thiết kế cho mục đích khởi động. Mà đã là a-xít với chì mà bảo là khô thì nghe không lọt tai. Nếu không nhúng bản cực vào trong môi trường a-xít thì phản ứng hóa học nào xảy ra? Chưa tin ư? Thử liền - lôi một em ra cho nằm sấp, nằm nghiêng, nằm ngang, nằm kiểu gì cũng được miễn là không được để đứng. Cược với bạn là 5 phút sau, nước non sẽ lênh láng cả nhà. Người bán thì cứ bảo "khô" cho dễ bán; bạn là người mua - hãy là một ông Tô Ma. Ở trong ắc quy này phải có nước (dung dịch a-xít) và bản cực. Do nó không cần phải châm nước nên dàn nút châm nước được quy ẩn xuống dưới mặt phẳng của ắc quy. Điện cực của ắc quy này cũng rất to phù hợp với nhu cầu khởi động. Xin nhắc lại, đây là dòng ắc quy khởi động - tuyệt nhiên không nên dùng cho UPS (kích điện). Tuy giá thành có rẻ hơn phần nào so với ắc quy chuyên dụng cho UPS, nhưng nếu chỉ vì thế thì mình xin nói rằng: sức khỏe của bạn còn quý hơn nhiều. Vì khi nạp điện (charge) và khi phóng điện (discharge), a-xít phản ứng với chì sản sinh ra khí cực độc, rất nguy hại cho những người xung quanh. Vậy ắc quy cho UPS là loại nào? Thì đây - loại thứ 3 - AGM VRLA.

3. Ắc quy kín khí (AGM - Absorbent Glass Mat) với van điều áp (VRLA - Valve Regulated Lead Acid): Hãy gọi dòng sản phẩm này là kín khí nhé (một số người hay gọi là khô kín khí - nhưng ở đây - chúng ta cùng thống nhất là kín khí). Kín với cả khí thì dung dịch đố mà tràn ra được. Bạn có thể gá nó theo chiều nào bạn muốn - nước vẫn không thể lọt ra ngoài. Tại sao không gọi là khô kín khí như người ta thường gọi? Đơn giản vì đây cũng là ắc quy chì - axit, nhưng được đóng kín với hệ thống van điều áp tích hợp - đủ an toàn cho người sử dụng. Dòng này được ứng dụng rất rộng từ dân dụng cho đến công nghiệp. Nhà sản xuất thường chia ra nhiều mục đích và cấp độ khác nhau để ứng dụng cho dòng sản phẩm này. Từ lưu điện cho hệ thống đèn khẩn cấp, thiết bị an ninh, UPS, cho đến xe đạp điện, quang năng, phong năng, ứng dụng viễn thông, điện lực...Tuy nhiên, nhìn chung chúng được phân cấp theo hai nhóm chính là ứng dụng standby và deep cycle. Xe điện, quang năng, phong năng thuộc nhóm deep cycle, còn lại thuộc về nhóm standby.

4. Ắc quy AGM Gel (Semi gel): Dòng sản phẩm này được phát triển dựa trên dòng AGM VRLA. Chỉ khác mỗi một điểm là trên bề mặt của AGM VRLA được phủ thêm một lớp gel. Lớp gel này có khả năng làm chậm quá trình bay hơi (thoát khí) của dung dịch bên trong ắc quy. Điều này đồng nghĩa với tuổi thọ của ắc quy cũng được nâng lên.

5. Ắc quy 100% Gel: Dòng sản phẩm này là đỉnh cao của AGM Gel. Tuy nhiên, giá thành đang là một trở ngại lớn cho người sử dụng. 

6. Ắc quy khô: Nếu bạn tháo thỏi pin máy điện thoại và hét lên "đây là ắc quy khô" thì tui sẽ ... không cãi! Đây mới đúng nghĩa là ắc quy khô. Vì thành phần ghi trên viên pin là Li-Po (Lithium ion-Polymer), còn ghi Li-ion thì chưa chắc là khô nhé.